Las odroślowy, lub las niskopienny to las pochodzenia ludzkiego. Zarządzanie nim polega na regularnym wycinaniu odrastających ze ściętego pnia drzew. Drzewa w takim lesie wyglądają bardziej jak krzewy, niż "normalne" drzewa. W Wielkiej Brytanii istnieją lasy odroślowe, które są nieprzerwanie wykorzystane przez ponad 3000 lat.
Bardzo ciekawe rzeczy dzieją się z długowiecznością drzew w lasach odroślowych. O ile taki orzech laskowy zwykle żyje około 50-60 lat, to orzech laskowy regularnie cięty (przy ziemi) może nadal w wieku 600 lat dawać przyzwoitej jakości drewno.
"Dobrze zarządzana" plantacja wierzby energetycznej może dawać przyzwoite plony przez około 20-30 lat. Przy czym "normalnie" wierzba żyje około 100-150 lat.
Na czym polega zarządzanie lasem odroślowym?
Na wycinaniu przy ziemi pni drzew zimą w regularnych odstępach czasu. W zależności od celu, na które zamierzamy przeznaczyć drewno z tego lasu rotacja może wahać się od 4 - 30 lat. Ważne jest by drzewa ścinać zimą, gdyż w tym czasie większość zapasów energii drzewo magazynuje w korzeniach. Dzięki temu będzie miało znaczne przyrosty i nie wpłyniemy negatywnie na żywotność drzew, wręcz przeciwnie - zwiększymy ją.
Dlaczego zatem leszczyna, która normalni żyje 60-70 lat, w lesie odroślowym potrafi żyć 600 lat i więcej, a wierzba, która normalnie żyje trochę ponad setkę na plantacji żyje około 20-30 lat?
Odpowiedzią są chwasty. W naturalnych ekosystemach pełnią one bardzo ważną rolę. Nazywane są one w kręgach permakulturowych (w międzynarodowych, bo w Polsce to za dużo tych kręgów jeszcze nie ma ;) dynamicznymi akumulatorami. Chwasty, czyli głównie rośliny pionierskie mają tendencję do akumulowania pierwiastków, których w glebie brakuje. Gdy one obumrą, to pierwiastki "wydobyte z gleby" są później dostępne dla innych roślin.
Olcha zaraz po ścięciu
"Dobrze zarządzana" plantacja wierzby energetycznej jest nawożona nawozami sztucznymi, często odchwaszczana za pomocą herbicydów lub mechanicznie. Żaden z tych czynników z osobna nie jest w stanie zniszczyć grzybów mikoryzowych, jednak w połączeniu powstaje negatywny efekty synergii (2 +2 = 6). Taka plantacja to całkowita monokultura. Dodatkowo z gleby tworzy się prawdziwa "pustynia".W lesie odroślowym natomiast bioróżnorodność jest nawet wyższa niż w naturalnym lesie!
Dlaczego?
Dąży się do tego, jeśli rotacja jest ośmioletnia, by w każdym roku wycinać 1/8 areału. W ten sposób występują różnorodne mikroklimaty dla podszytu w tym lesie. W 1 roku po wycięciu rosną rośliny światłolubne, w drugim również, w trzecim takie tolerujące małe zacienienie... w ósmym tylko całkowicie cieniolubne. Zatem na jednym, małym obszarze mamy prawdziwe bogactwo kwiatów, ziół a co się z tym wiąże różnorodnych insektów, grzybów...
Ta sama olcha rok później
Warto zauważyć, że w niektórych okolicznościach las odroślowy na bardzo mała skalę powstaje przy udziale zwierząt innych niż ludzie. Od czasu do czasu bobry przytną drzewo, lub duży zwierz (słoń, tur, żubr...) złamie jakieś młode drzewko. Odbijanie drzew to najprawdopodobniej sposób w jaki drzewa przystosowały się do tego zachowania - człowiek tylko wykorzystuje ten naturalny proces.
Do lasu odroślowego nie nadają się wszystkie gatunki drzew. Większość drzew iglastych jest nieodpowiednia.
Drewno zatem stanowi tylko jedno ze źródeł dochodu z takiego lasu. Już wkrótce więcej informacji jak można spożytkowania produkty z lasu odroślowego.
Zdjęcia dzięki uprzejmości Wikipedii
Zastanawia mnie, czy panowie leśnicy pozwolili by na taki sposób użytkowania lasu... Może ktoś z Was wie, lub coś podejrzewa?


